UA-52517073-1 Basiliek Heilige Amelberga | RK SUSTEREN

Basiliek Heilige Amelberga

13 eeuwen geschiedenis

De Amelbergakerk van Susteren……

…….een wel zeer bijzondere kerk


Er worden zowel in de basiliek als ook in de bijbehorende schatkamer rondleidingen verzorgd.
Neem hiervoor contact op met
Dhr W. Schulpen,
T: 046-4492089
E: [email protected]

Stacks Image 1356
Een zevende eeuws zaalkerkje wellicht ter grootte van priesterkoor en viering is voorafgegaan aan deze kerk met basiliekvorm en onlangs ook met eretitel basiliek. In de viering trof men 1890 een zevental sarcofagen aan uit de periode 680-820. Er liggen onder het priesterkoor nog meerdere grafkisten, onder meer van Amelberga en Sanderbout. In deze sarcofagen werden de heiligen van Susteren begraven: er zijn ons negen vrouwelijke en vijf mannelijke heiligen bekend, welke in de kerk van Susteren begraven werden.


Het bijzondere van het gebouw van deze kerk is gelegen in een viertal aspecten:- Het gebouw is in de elfde eeuw in een vroeg Romaanse, ook wel Ottoons, een Byzantijns geïnspireerde bouwstijl gerealiseerd in één bouwcampagne, met andere woorden zonder noemenswaardig oponthoud;
- Er is tegen de kerk aan een zogenaamde
buitencrypte aangebouwd. Van dergelijke crypten zijn er nog drie à vier in West Europa behouden gebleven voor onze tijd. Deze vijfbeukige ruimte met twee traveeën kent nog het kruisgraatgewelf, een gewelfvorm die voor het eerst door de Romeinen werd toegepast;
- Het westwerk kent twee hoger opgaande zijtorens. Stijlkenmerken tonen dat de kerk en westwerk met torens uit de vroegere bouwfase van de kerk dateren. Kruisschip, koren en crypte tonen al een latere ontwikkeling van de vroeg romaanse bouwstijl;
- En voor een bijna duizendjarig gebouw is het uitzonderlijk dat het gebouw zijn oorspronkelijke grootte, bouwstijl en vormen behouden heeft.
Stacks Image 1440

In vele beschrijvingen staat – volstrekt ten onrechte – vaak beschreven dat de kerk door kunsthistoricus en architect vrijheer Lambert von Fisenne zwaar gerestaureerd is, doelend op het vermeende idee dat de kerk van Susteren oorspronkelijk één hoger opgaande middentoren had met twee lagere zijtorens. Toen prof. dr. Timmers zijn zienswijze opperde heeft men voor de restauratie van 1947 besloten om historisch en architectonisch onderzoek uit te voeren. Men heeft toen geconcludeerd dat Fisenne gelijk had! Het muurwerk heeft met name aan de buitenkant nogal geleden, hetgeen in de laatste eeuw zoveel als mogelijk gerestaureerd is.


Stacks Image 1443


Kerk gezien vanuit een zuidelijke invalshoek
Stacks Image 1446



Kerk aan de noordzijde.
Stacks Image 1451


Middenschip – viering (kruisschip)– priesterkoor en halfronde absis.
Kruisbalk met veertiende eeuwse kruisgroep.


Middenschip beelden van de patroonheiligen van de Susterense schutterijen St. Sebastianus en St. Nicolaas.
Stacks Image 1454






Boven de blinde boog is een lijstwerk, welke twee vlakken met verschillende symmetrie scheidt. Boven het lijstwerk is de lichtbeuk, welke het middenschip van licht voorziet. De vensters zijn niet symmetrisch geplaatst, maar zodanig dat de lichtinval maximaal is.

Stacks Image 1457



Kubuskapiteel in het middenschip

Stacks Image 1402

Elfde eeuwse wandgeleding van het priesterkoor.
In benedendeel zien we weer als in het middenschip aan weerszijden de vierkante muurpilaar met in het midden de ronde zuil. Het kubuskapiteel is nu vervangen door het Korintisch kapiteel, ook wel bladkapiteel genoemd.
Evenals in het middenschip wordt erboven de vierkante pilaar verbonden door een halfronde boog met de ronde zuil.
Het grote verschil schuilt erin dat de blinde boog (uitgespaarde ruimte) vervangen is door drie halfronde nissen, met de diepte van de helft van de muur (ca. 40 cm).
Tevens zijn deze drie nissen door het naar het beneden brengen van het lijstwerk voor het oog terecht gekomen in de ruimte voor de lichtbeuk, welke hier tot uiting komen door twee romaanse venstertjes.


Stacks Image 1407

Buitencrypte
Half onder-, half bovengronds als soort kapel rond absis gebouwd. Toegangen via de zijkoren.
De crypte is speciaal aangelegd voor de pelgrims welke de relieken kwamen vereren. Zo werden de kloosterlingen niet gestoord in hun dagelijks ritme van gebeden.

Stacks Image 1410

De diepte van de crypte wordt bepaald door de hoogte van het gangetje, waarin de sarcofaag staat. Deze gang was niet alleen te zien vanuit de crypte, maar ook vanaf priesterkoor en absis.

Een van de twee typen sarcofagen uit de beginfase van de Susterense abdij. Deze steen komt uit een groeve zestig kilometer zuidelijk van Verdun (Fr.) gelegen in het watergebied van de Seine en is via de Maas naar vele kloosters in onze streken vervoerd.

Basiliek Heilige Amelberga

WM1TDNAG8ZDWRIA1